• Tá Tú Anseo:
• Baile /
• Foilseacháin /
• Tuarascálacha Bhliantúil /
• Tuarascáil Bhliantúil an Ombudsman 2001

Tuarascáil Bhliantúil an Ombudsman 2001

Caibidil 1 - Réamhrá

Réamhrá

Is é seo an t-ochtú Tuarascáil Bhliantúil uaim. Rith an tOireachtas an tAcht Ombudsman sa bhliain 1980, is é sin le rá 21 bhliain ó shin. Le linn na tréimhse ó achtaíodh an tAcht tá athrú agus fás, nach raibh a leithéid ann roimhe, tar éis teacht ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar agus tá tír ann anois atá rathúnasach, leathanaigeantach agus atá muiníneach as a háit sa gheilleagar domhanda. Mar gheall ar na forbairtí sin tá dúshláin agus freagrachtaí nua ann do chomhlachtaí poiblí i dtaca le hoiriúnú a dhéanamh i gcomhair timpeallachta eacnamaíche agus sóisialta atá ag athrú de shíor agus, ag an am céanna, i dtaca lena chinntiú go gcosnaítear cearta agus teidil úsáideoirí seirbhísí poiblí.

I gCaibidil a Dó den Tuarascáil, déanaim tagairt do roinnt ceisteanna is ábhar imní i gcónaí. Éiríonn cuid díobh sin as imscrúduithe a rinne m�Oifig roimhe seo agus baineann cuid díobh le nithe de chineál leanúnach.

Le linn dom a bheith i seilbh oifige mar Ombudsman, chomh maith le gearáin ar leithligh a réiteach, tá iarracht déanta agam freisin caighdeán foriomlán an riaracháin phoiblí a ardú. I gcomhar le mo Thuarascáil Bhliantúil don bhliain 1995, leag mé amach Prionsabail an Dea-Riaracháin agus thug mé le fios gur ceart do chomhlachtaí poiblí na prionsabail sin a chur i bhfeidhm le linn a gcumhachtaí a fheidhmiú. Sa bhliain 1997, d�fhoilsigh mé Treoir an Ombudsman maidir le Caighdeáin an tSárchleachtais do Sheirbhísigh Phoiblí, agus sa bhliain 1998, d�fhoilsigh mé treoir maidir le córais inmheánacha le haghaidh gearán, Gearáin a Réiteach, d�fhonn cabhrú le comhlachtaí poiblí feabhas a chur ar chaighdeán na seirbhíse a sholáthraíonn siad.

I mbliana, i gCaibidil a Trí den Tuarascáil, tugaim roinnt smaointe maidir le prionsabal an tsásaimh agus maidir le tábhacht an phrionsabail sin i dtaca le riarachán poiblí níos fearr a chur ar fáil. Gabhann comhlachtaí poiblí don iliomad idirbheart éagsúil gach lá agus déantar an formhór mór acu a phróiseáil go héifeachtúil agus go héifeachtach. Ach tarlaíonn earráidí uaireanta agus déanann comhlachtaí poiblí botúin a théann chun dochair don chliant. De réir mo chuid taithí ar dhéileáil le gearáin, is léir dom go n-éiríonn roinnt comhlachtaí poiblí róchosantach nuair a dhéantar botún. Bíonn eagla orthu a admháil go ndearnadh earráid agus bíonn leisce orthu leithscéal a ghabháil mar go mbíonn imní orthu, gan réasún go minic, go leanfaidh cás dlí as. Cuireann a gcosantacht le hamhras agus le mímhuinín ar thaobh an chliaint éagóirithe.

Nuair a tharlaíonn earráid nó botún tá oibleagáid ar an gcomhlacht poiblí gníomh cuí a dhéanamh ionas go mbeidh an seasamh céanna ag an gcliant, a mhéid is féidir é, a bheadh aige/aici dá mba rud é nár tharla an earráid nó an botún. Is gá don saoránach, agus ní mór de réir riachtanais an dea-riaracháin phoiblí, go mbeadh earnáil phoiblí ann a fhreastalaíonn ar éilimh a cliant agus a chothaíonn meon muiníne i measc na ndaoine nach mór di fónamh dóibh. Is gá go mbeadh muinín ag faighteoirí seirbhísí go n-oibríonn comhlachtaí poiblí ar shlí atá cothrom, cóir agus uilechuimsitheach agus a fhreastalaíonn ar a gcuid riachtanas. Ní féidir an mhuinín sin a áirithiú mura rud é go bhfuil comhlachtaí poiblí oscailte, cóir agus cuntasach agus mura rud é go bhfuil sásraí éifeachtacha ann chun a chinntiú gur mar sin atá cúrsaí. Is ionann córas struchtúraithe sásaimh agus slí amháin inar féidir le comhlacht poiblí feabhas a chur ar a chaidreamh lena chuid cliant.

Tá roinnt cineálacha sásaimh ann agus tá miontagairt déanta agam don ghné sin i gCaibidil a Trí. D�fhéadfadh sé gur gá íocaíocht airgid a thabhairt nó sochar a bhí a cheilt ar an gcliant roimhe sin a thabhairt ar ais dó nó di. Ach, ina lán cásanna, is é an sásamh is simplí, is sásúla agus is marthanaí ná admháil ó chomhlacht go bhfuil earráid déanta aige agus leithscéal uaidh. Cailltear a lán deiseanna chun díospóid a réiteach go luath agus go hiomlán ó tharla nach ngabhtar leithscéal.

Tá sonraí le fáil i gCaibidil a Ceathair maidir le cásanna roghnaithe agus tugtar suntas i gCaibidil a Cúig ar na teagmhais is suntasaí de chuid na bliana 2001 in Oifig an Ombudsman. Tá sonraí staitistiúla agus anailís ar chásanna a láimhseáladh sa bhliain 2001 le fáil i gCaibidil a Sé.

Tugann an Tuarascáil Bhliantúil deis dúinn athbhreithniú a dhéanamh ar chúrsaí agus cúinsí a mheas. De thoradh ghníomhaíochtaí na bliana 2001 treisíodh an tuairim atá agam go bhfuil an t-ádh orm grúpa daoine an-tallannach agus an-díograiseach a bheith agam i m�Oifig. Murach a gcúnamh, a ndílseacht agus a ndíogais, ní fhéadfaí an rathúlacht a bhaineann le hOifig an Ombudsman seo ná an t-ard-mheas atá air a choimeád ar marthain. Ar an drochuair, fuair duine amháin den fhoireann, Catherine Boylan, bás le linn 2001. Ghoill a bás tragóideach, agus í chomh hóg sin, orainn go léir mar chomhghleacaithe dá cuid agus, go háirithe, ar a muintir agus is mian liom comhbhrón ó chroí a dhéanamh leo arís.

Chinn duine den fhoireann imscrúdaithe, Ann Hayes, a raibh meas an-mhór uirthi, ar scor d�oifig sa bhliain 2001. Cronófar a dea-ghiúmar, a pearsantacht bhríomhar agus a meon sona ar fud na hOifige. Guím rath uirthi sa saol atá roimpi.

Mar fhocal scoir, ba mhaith liom an deis seo a thapú chun buíochas a ghabháil leis an Ard-Stiúrthóir, Pat Whelan, agus le Matt Merrigan agus Derek Finnegan as a gcúnamh le linn an Tuarascáil Bhliantúil seo a ullmhú.

Back to contents